Als je voor de eerste keer zeep gaat maken lees dan eerst de informatie op de pagina Benodigdheden en daarna deze pagina goed door.
Als je zeep gaat maken moet je eerst bedenken wat voor zeep je wilt maken en welke ingrediënten je wilt gebruiken. Op de pagina Recepten vind je een aantal recepten om mee te beginnen. Als je wilt kun je ook zelf een recept samenstellen. Kijk voor meer informatie hierover op de pagina Zelf recept maken. Ik raad je aan om bij je eerste zeep een eenvoudig recept te kiezen, bijvoorbeeld een basisrecept, zonder geur- en kleurstoffen. Als dit goed gelukt is kun je verder gaan experimenteren.
Als je een recept hebt uitgekozen kun je aan de slag gaan. Er zijn verschillende manieren om zeep te maken. Hieronder worden de twee belangrijkste manieren beschreven.
LET OP: Bij het maken van zeep kun je in contact kopen met irriterende stoffen, draag daarom een veiligheidsbril en handschoenen!
Cold Process (CP)
Als je voor het eerst zeep gaat maken, volg dan deze methode.
- Zet, voordat je begint, alle materialen alvast klaar. Op de pagina Benodigdheden kun je vinden welke materialen je nodig hebt. Vervolgens trek je handschoenen aan en zet je een veiligheidsbril op.
- Weeg nu de hoeveelheid NaOH die je nodig hebt heel precies af.
Dit is belangrijk omdat je de juiste hoeveelheid wilt gebruiken om de oliën te laten verzepen. Gebruik je teveel dan blijft er NaOH achter in de zeep; gebruik je te weinig dan bestaat de zeep uit teveel onverzeepte olie. - Weeg de benodigde hoeveelheid water af. Doe het water vervolgens in een glazen conservenpotje of glazen maatbeker.
- Vervolgens voeg je de NaOH al roerend toe aan het water. Doe dit in een goed geventileerde ruimte of bij voorkeur buiten. Zorg er in ieder geval voor dat je de dampen niet inademt. Je zult merken dat het water flink heet wordt en dat het water wit kleurt.
Zorg er ook voor dat niemand per ongeluk aan de natronloog komt. Houd daarom kinderen uit de buurt!
LET OP: voeg nooit het water toe aan de NaOH! - Zet de natronloog nu apart en laat het afkoelen tot ongeveer 55-65°C.
- Weeg nu de oliën en vetten nauwkeurig af en doe ze in de pan.
- Verwarm dit voorzichtig op laag vuur totdat alle harde vetten gesmolten zijn en laat het vervolgens afkoelen tot ongeveer 50-55°C. Om het afkoelen naar deze temperatuur te versnellen kun je ook wat vloeibare olie achterhouden die je niet mee verwarmt. Deze olie giet je dan in de pan zodra alle harde vetten gesmolten zijn.
- Als de natronloog en de olie op de juiste temperatuur is voeg je de natronloog voorzichtig toe aan de gesmolten oliën.
- Blijf roeren tot het mengsel iets dikker wordt (het lijkt een beetje op dunne pudding). Als je een streep kunt trekken die blijft staan, kun je stoppen met roeren. Dit wordt in het Engels “tracing” genoemd.
Als je met de hand roert kan het wel meer dan een uur duren voordat het mengsel dik genoeg is. Met een staafmixer gaat het proces aanzienlijk sneller. Afhankelijk van het recept duurt het van een paar minuten tot maximaal ongeveer vijftien minuten. Het gebruik van een staafmixer is echt aan te raden. - Na de “trace” kun je geur- en kleurstoffen toevoegen. Meng dit goed door de zeep met de stafmixer of pollepel.
- Giet het mengsel vervolgens in de mal.
- Na een paar dagen kun je de zeep uit de mal halen en in stukken snijden. Je kunt de zeep niet direct gebruiken, maar je moet de zeep nog 4 tot 6 weken laten staan zodat de zeep kan uitharden en alle olie kan verzepen.
Hot Process (HP)
Deze methode zorgt ervoor dat de rijpingstijd wordt verkort zodat je de zeep (bijna) direct kunt gebruiken en dus geen weken hoeft te wachten voordat je je zelfgemaakte zeep kunt uitproberen.
Volg voor deze methode de eerste 10 stappen van de CP methode. In plaats van het mengsel in de mal te gieten blijf je het verwarmen totdat alle oliën verzeept zijn. Dit doe je au-bain marie, in de oven (80-100°C) of in een crockpot. Houd de zeep goed in de gaten, en roer regelmatig.
Na ongeveer 20 minuten tot een uur zul je zien dat de structuur van het mengsel verandert in een soort appelmoes. Wacht tot het hele mengsel dezelfde structuur heeft. Op dat moment voeg je geur en kleur toe en doe je het in een mal. Je zult redelijk snel moeten werken, omdat de zeep nu snel hard zal worden.
Tip: bij het toevoegen van kleur kun je beste een klein gedeelte overscheppen in een bakje, hier de kleur aan toevoegen en vervolgens dit mengen met de zeep.
Het grote voordeel van deze methode is dat je minder geur- en kleurstoffen hoeft te gebruiken omdat de verzeping compleet is en dus ook de NaOH vertrokken is. NaOH kan namelijk de geur- en kleurstoffen aantasten in de CP methode. Het nadeel van de HP methode is dat het lastiger is om de zeep netjes in de mal te krijgen, omdat het veel minder vloeibaar is, en het kost iets meer tijd.
