De basisingrediënten van zeep bestaan uit:
- oliën en vetten
- natriumhydroxide (NaOH)
- koud (kraan)water
Door een chemische reactie tussen olie en natronloog (in water opgeloste NaOH) ontstaat zeep. In het kort komt deze chemische reactie op het volgende neer: olie bestaat uit vetzuurmoleculen; drie van deze moleculen vormen samen triglyceridemoleculen. Wanneer een triglyceridemolecuul in aanraking komt met drie natronloogmoleculen ontstaan 3 zeepmoleculen en 1 glycerinemolecuul. Zeep bestaat dus in feite uit verzeepte olie. Bij het zeep maken gebruik je meestal iets minder NaOH dan je nodig hebt om alle olie te laten verzepen. Op deze manier blijft er een gedeelte onverzeepte olie in je zeep achter, dat is zachter voor je huid. Ook voorkom je zo dat er NaOH achterblijft in de zeep wat niet zo prettig is voor je huid.
Je kunt natriumhydroxide kopen bij de drogist als gootsteenontstopper in korrelvorm. Let op: kijk goed of het gaat om NaOH, dit staat op de verpakking. Sommige merken (zoals Crofty) voegen andere ingrediënten toe, zoals aluminium deeltjes, die niet geschikt zijn voor het maken van zeep. Gebruik bijvoorbeeld het huismerk van Kruidvat.
Sommige mensen vragen zich af of ze ook zeep kunnen maken zonder natriumhydroxide. Het antwoord hierop is nee, omdat zonder NaOH de olie niet kan veranderen in zeep. Als je voorzichtig met dit product om gaat is er geen reden om deze stof niet te gebruiken. Wel is het aan te raden om tijdens het zeep maken handschoenen en een veiligheidsbril te dragen.
Naast deze basisingrediënten kun je natuurlijk nog een lekker geurtje en een leuke kleur toevoegen. Ideeën hiervoor kun je vinden op de pagina Ingrediënten.
De onderstaande materialen heb je nodig voor het maken van zeep:
- thermometer
Je hebt een thermometer nodig die tot ongeveer 90°C kan meten. Als je geen thermometer hebt dan kun je het ook zonder proberen. Met een thermometer kun je bepaalde recepten nauwkeuriger volgen, maar dit is niet altijd nodig. - digitale weegschaal
Een weegschaal heb je nodig om de ingrediënten af te wegen. Een digitale weegschaal is het beste geschikt, omdat je vaak op de gram nauwkeurig af moet wegen. - pan
Gebruik bij voorkeur een RVS pan. Een aluminium pan is in ieder geval ongeschikt, omdat dit materiaal niet bestand is tegen natronloog. - staafmixer of pollepel
Een staafmixer is erg handig bij het maken van zeep, je hoeft dan niet zo lang te roeren. Heb je geen staafmixer dan gebruik je een pollepel. N.B. Gebruik je staafmixer na het maken van zeep niet meer voor de bereiding van voedsel.
Tip: Misschien kun je wel een goedkope staafmixer halen bij een kringloopwinkel. - glazen potje (minimaal 500ml inhoud)
Hierin meng je natriumhydroxide met water. Je kunt bijvoorbeeld een Pyrex maatbeker gebruiken of een glazen conservenpotje. - mal bekleed met bakpapier
Je kunt bijvoorbeeld een diepvriesdoosje of ovenschaal gebruiken als mal, maar je kunt ook een eenvoudige mal maken van hout. Bekleed de mal met bakpapier zodat je de zeep eenvoudig uit de mal kunt verwijderen. Zie ook de pagina Materialen. - handschoenen en veiligheidsbril
Bij het maken van zeep kun je in contact kopen met irriterende stoffen, daarom is het dragen van een veiligheidsbril en handschoenen sterk aan te bevelen.
